Lynda Snel

Portfolio docentenopleiding Beeldende Kunst en Vormgeving

Category Archives: case motivatie


Case motivatie

5 juni 2012 by lyndasnel

Motiveren, hoe doe je dat?

De ene leerling staat wel te trappelen voor het vak tekenen/handvaardigheid en de andere leerling niet. Hoe motiveer je als docent je leerlingen?

Motivatie, de wil om iets te bereiken, kan je volgens Herzberg omvatten in drie dimensies;

  • Eigenheid: die dingen waarvoor je je bed uit komt, die belangrijk voor je zijn.
  • Verwacht succes: hierbij is het vertrouwen in jezelf dat je iets kunt belangrijk en om succes te behalen moeten de belangrijke mensen om je heen je de ruimte geven voor missers en, nog belangrijker, je succes erkennen.
  • Tijd: het werkt heel motiverend het doel zo scherp mogelijk voor ogen te krijgen. Hoe scherper je iets ziet, hoe dichterbij het lijkt en daardoor krijg je het gevoel dat het doel haalbaar is.

Net als Vygotsky zegt Herzberg dat het van belang is om de leerling uit te dagen om één stap verder te komen dan zijn huidige niveau. Als je te lang op een niveau zit waarvoor je niet echt je best hoeft te doen zal dit niet motiverend werken. Maar als je overvraagd wordt zal de motivatie ook verminderen en tenslotte verdwijnen. In beide gevallen zie je iemand onderpresteren. Het doel moet dus haalbaar zijn voor alle leerlingen zodat ze het gevoel van groei en prestatie ervaren wat vaak de sterkste stimulans is bij leeractiviteiten.

Een andere bekende motivatietheorie is de behoeftepiramide van Maslow. Alle mensen hebben behoeften: behoefte aan vriendschappen, aan woonruimte, kleding enzovoort. Maslow heeft een motivatietheorie ontwikkeld op grond van de behoeften die iedereen heeft. Hij heeft de menselijke behoefte in kaart gebracht in de vorm van een piramide. De bodem van de piramide is de behoefte die het meest fundamenteel is. De behoefte die daarboven staat, kan pas aan bod komen als de vorige vervuld is.                                                                          

Ook Herzberg onderschrijft het belang van het creëren van veiligheid, het geven van waardering en erkenning door vooral te focussen op wat goed gaat en beter kan. Ruimte geven voor eigenheid zodat iedere leerling weet dat hij/zij gezien en gekend wordt als persoon is ook een belangrijk aspect om zo bovenaan de piramide te komen zodat je jezelf wil en kan ontplooien.

Hoe kan je (na het lezen van bovenstaande theorieën) als docent je leerlingen het beste benaderen zodat je leerlingen ontvankelijk worden oftewel openstaan voor jouw lessen:

  • Werk met concrete voorbeelden dichtbij de belevingswereld van de leerlingen.
  • Geef ruimte in de manier van aanpak en breng verschillen aan in niveau zodat iedere leerling het beste uit zichzelf kan halen.
  • Gebruik praktijkvoorbeelden om verbanden te leggen tussen het leren nu en het gebruik later.
  • Bied leerlingen de mogelijkheid om zelf onderwerpen binnen het vak aan te dragen.
  • Toon empathie naar je leerlingen.
  • Laat de leerling reflecteren op zijn eigen kunnen.
  • Zet je eigen enthousiasme in als inspiratiebron en heb altijd een optimistisch verwachtingspatroon van je leerling.
  • Geef positieve aandacht. Elke leerling heeft behoefte aan waardering.

Volgens mij is de meest gestelde vraag van leerlingen als het gaat om beeldende vorming:  waarom zou ik dat doen en wat heb ik daaraan? Leg je leerlingen dus uit dat tekenen meer is dan alleen maar tekenen. Door te tekenen leer je kijken. Goed en bewust kijken is een belangrijk aspect voor veel beroepen. Bijvoorbeeld als je architect wilt worden of fotograaf maar ook als verpleegster. Met je handen werken en verschillende technieken onderzoeken leert je te experimenteren. Je gebruikt je hersens dan ook op een andere manier waardoor je creatieve hersenen ontwikkeld. Creativiteit zorgt ervoor dat je problemen op verschillende manieren kan oplossen. Hierdoor wordt je flexibeler en ontwikkel je ook doorzettingsvermogen.
Daarnaast wordt tijdens beeldende vorming veel aandacht geschonken aan het reflecteren op je eigen werk en dat van anderen. Hierdoor leer je jezelf beter kennen en kan je beter onder woorden brengen wat je ergens van vindt. Ook het presenteren van je werk is een belangrijk onderdeel en hierdoor leer je om voor een groep mensen te spreken. Al deze competenties zijn van belang voor ieder toekomstig beroep.

Inzicht geven in het waarom is naar mijn mening zeer belangrijk en kan ervoor zorgen dat de leerling de opdracht sneller eigen zal maken en meer intrinsiek gemotiveerd zal zijn.

Uit onderzoek is gebleken dat docenten die inspireren en laten voelen dat ze geïnteresseerd zijn in hun leerlingen het meest geliefd zijn. Docenten die inhoudelijk hun les goed verzorgen en voor afwisseling zorgen, weten hun leerlingen beter te motiveren dan anderen.

De belangrijkste motivatiekiller is de wijze waarop de docent communiceert met leerlingen. Erg belangrijk voor leerlingen is dat de docent zich niet met machtsvertoon boven de leerlingen plaatst. Leerlingen willen graag serieus genomen worden. Indien leerlingen respect, gelijkwaardigheid, betrokkenheid en een zekere mate van belangstelling voelen en ervaren, wordt de docent over het algemeen positief beoordeeld en is de motivatie het hoogst.

Als laatste tip:  houdt een enquête onder de leerlingen en vraag hen wat zij wel of niet motiverend vinden aan het vak. Zo krijg je nog meer handreikingen om de motivatie van de leerlingen te vergroten.

Posted in case motivatie |